Ο Τίτος Ιστορεί
Δημοσιεύθηκε: 17 February 2016

Του Τίτου Κολώτα

Λεμεσιανό καρναβάλι στις απαρχές της σύγχρονης ιστορίας του:

Το λεμεσιανό καρναβάλι είναι μια μεγάλη κατ’ εξοχή λαϊκή ψυχαγωγική γιορτή που όμως μέσα από τη μελέτη της πορείας του στο χρόνο εξάγονται πολλές πτυχές και ενδιαφέροντα στοιχεία: ιστορικά, εθνικά, κοινωνικά, πολιτικά και πολιτισμικά. Μελετώντας όλα αυτά το κάνουν στα τελικά συμπεράσματα ένα γεγονός πολυσήμαντο, πολυδιάστατο και πολύπλευρα ενδιαφέρον και όχι μόνο ένα ψυχαγωγικό «πανηγύρι». Η Λεμεσός που αποτελεί νεότερη εξέλιξη της «Παλιάς Λεμεσού», δηλαδή της Αμαθούντας, διατήρησε κάποια κατάλοιπα αρχαίων τελετών και εορτών που γίνονταν εκεί, όπως και στην υπόλοιπη Ελλάδα, αφιερωμένων στους αρχαίους Θεούς όπως ήταν τα Κρόνια, τα Διονύσια προς τιμήν του Διόνυσου και τα Αδώνια προς τιμήν του «υπέρκαλου Θεού» Άδωνη εραστή της Αφροδίτης, στα οποία μικροί και μεγάλοι λάμβαναν μέρος μεταμφιεζόμενοι κατάλληλα.

Το καρναβάλι εξελίσσεται σε μια πλατιά λαϊκή γιορτή πέρα από ταξικές διαφορές:

Στη σύγχρονη μορφή του και με το πέρασμα των χρόνων το λεμεσιανό καρναβάλι φεύγει από τις «καθώς πρέπει» αίθουσες των αριστοκρατικών «ντάνσιγκ χωλς» της εποχής και τα σαλόνια των πλούσιων σπιτιών της πόλης, και βγαίνει στους δρόμους, στις πλατείες, τις ταβέρνες και τους κινηματογράφους. Σημαδιακή χρονιά το 1928, όταν οι εργάτες των ορυχείων του Αμιάντου με επικεφαλή της φιλαρμονικής τους, τον αρχι- μουσικό Γεώργιο Χουρμούζιο, κατεβαίνουν ομαδικά στην παρέλαση, με 25 αυτοκίνητα του μεταλλείου, σηματοδοτώντας έτσι την πλατιά «επίσημη» συμμετοχή και της εργατικής τάξης στις καρναβαλίστικες εκδηλώσεις. Λίγα χρόνια μετά, στις αρχές της δεκαετίας του ’30, ολοκληρώνεται η κατασκευή δύο μεγάλων κινηματογράφων της Λεμεσού «Γιορδαμλή» και «Ριάλτο». Εκεί διοργανώνονται για τρεις και πλέον δεκαετίες οι πιο επιτυχημένοι και μαζικοί χοροί όπου καταργούνται οι κοινωνικές τάξεις. Πλούσιοι και φτωχοί διασκεδάζουν μαζί, δίνοντας έτσι την μορφή στο λεμεσιανό καρναβάλι ως μιας πλατιάς λαϊκής γιορτής.

Οι απαρχές του σύγχρονου Καρναβαλιού και οι πρώτες οργανωμένες ομάδες:

Οι απαρχές του σύγχρονου λεμεσιανού καρναβαλιού μπορούν να οριοθετηθούν από την δεκαετία του ‘60 με την εγκαθίδρυση της Κυπριακής Δημοκρατίας και το τέλος του αγώνα της ΕΟΚΑ 1955-59, όταν είχε σταματήσει σχεδόν κάθε καρ- νβαλίστικη δραστηριότητα λόγω και των απαγορεύσεων των Άγγλων. Τότε είναι που αρχίζει και το καρναβάλι να ξεφεύγει από τους παραδοσιακούς του χώρους, που ήταν όπως είπα- με κυρίως οι κινηματογράφοι, και να περνά στις χορευτικές αίθουσες όπως το «Κύμα», τα ξενοδοχεία «Αστήρ» και λίγο αργότερα στο «Μιραμάρε» και σε άλλα νεότερα. Τότε έμειναν και ξακουστοί οι χοροί του Νηπιοκομικού, του Σώματος Οδηγών, του Σπόρτιγκ Κλαμπ, του Άρη και πολλών άλλων, και βέβαια οι επιτυχημένοι χοροί στο ξενοδοχείο Κούριον, κυρίως αυτού της Τσικνοπέμπτης με το οποίο άνοιγαν οι καρναβαλίστικοι χοροί στην πόλη. Τότε στις δεκαετίες ’60, ‘70’, άρχισαν να εμφανίζονται και οι καρναβαλίστικες ομάδες με φαντασμαγορικές αμφιέσεις και «σόου», καλλιτεχνικά αλλά και κωμικo-σατιρικά.